Kablowanie linii energetycznych wysokiego napięcia w gminach (1)

Charakterystyka sieci energetycznych i postulaty mieszkańców

Napowietrzne linie energetyczne wysokiego napięcia, obejmujące instalacje o mocy 110 kV, 220 kV oraz 400 kV, funkcjonują na obszarze podpoznańskich gmin od lat 50. i 60. XX wieku. Infrastruktura ta przebiega przez teren gmin: Dopiewo, Komorniki, Kórnik, Rokietnica oraz Tarnowo Podgórne. Obecnie w bezpośrednim sąsiedztwie tych obiektów zlokalizowane są liczne budynki mieszkalne, powstałe znacznie później niż same linie. W związku z tym mieszkańcy tych terenów zgłaszają postulaty dotyczące konieczności zmiany technologii przesyłu energii z napowietrznej na kablową. Żądania te dotyczą zarówno modernizacji już istniejących odcinków sieci, jak i planowanych przebudów instalacji.

Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne kablowania linii

Technologia przesyłu energii za pomocą linii kablowych wysokiego napięcia istnieje i jest stosowana w wybranych państwach świata, między innymi w Stanach Zjednoczonych, Japonii oraz części krajów Europy Zachodniej. Wykorzystanie tej metody w Polsce możliwe jest przy użyciu komponentów produkowanych przez podmioty takie jak Fabryka Kabli w Bydgoszczy. Szacunkowe koszty budowy linii kablowych są jednak od 14 do 25 razy wyższe niż w przypadkach rozwiązań napowietrznych. Przykładowo, koszt wybudowania jednego kilometra linii kablowej 400 kV przewyższa koszty budowy linii napowietrznej o około 5 milionów euro.

Realizacja takich inwestycji napotyka również na istotne przeszkody logistyczne. Przykładem jest sytuacja w Kiekrzu i Rogierówku w gminie Rokietnica, gdzie przebieg linii energetycznych krzyżuje się z infrastrukturą przesyłową gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy 350 mm oraz dwiema nitkami rurociągu naftowego. Dodatkowo, eksploatacja linii kablowej wymaga wyznaczenia strefy ochronnej, w której niemożliwe jest prowadzenie upraw rolnych, ze względu na konieczność stałego dostępu do kabla w sytuacjach awaryjnych oraz oddawanie ciepła przez linię do gruntu. Proces budowy wymaga również zapewnienia dróg dojazdowych o określonych parametrach, zdolnych wytrzymać ciężar bębnów z kablami, które mogą ważyć do 50 ton.

Przykłady realizacji i specyfika gruntowa

Jedynym zrealizowanym przykładem skablowania linii 110 kV w regionie jest instalacja wykonana na terenie miasta Poznania. Finansowanie tej inwestycji w całości zapewnił inwestor prywatny, co było uzasadnione wyższą wartością rynkową terenu po dokonaniu zmiany technologii przesyłu. W przypadku chęci zastosowania podobnych rozwiązań na innych obszarach, konieczne byłoby przeniesienie kosztów operacyjnych na odbiorców energii lub samorządy. Obecnie brak jest potwierdzonych informacji o gotowości gestorów sieci przesyłowych do finansowania takich inwestycji z własnych środków, co w praktyce ogranicza możliwość powszechnego zastępowania linii napowietrznych kablowymi.