Niskie ciśnienie wody w gminie Dopiewo: przyczyny i odpowiedzialność (2)

Uwarunkowania hydrologiczne i gospodarka wodami opadowymi

Problemy z dostępnością wody oraz spadki ciśnienia w sieci wodociągowej w Gminie Dopiewo są wynikiem splotu czynników klimatycznych oraz antropogenicznych. Do grupy przyczyn naturalnych zalicza się zmiany klimatyczne, charakteryzujące się długotrwałymi okresami suszy przeplatanymi opadami nawalnymi, które utrudniają retencję, oraz wzrost średnich temperatur powietrza prowadzący do intensywnego parowania wód powierzchniowych. Zdarzenia te ograniczają efektywność małej retencji realizowanej w skali indywidualnych gospodarstw domowych.

Istotnym aspektem gospodarki wodnej jest zarządzanie wodą opadową na terenie budynków użyteczności publicznej. W przypadku Urzędu Gminy Dopiewo, woda deszczowa spływająca z dachów kierowana jest do kanalizacji deszczowej bądź poza obręb nieruchomości, zamiast być gromadzona do celów gospodarczych. Jednocześnie kwiaty i zieleń wokół obiektu są nawadniane przy użyciu sieci wodociągowej. Podobne rozwiązania dotyczące nawadniania stosowane są w przypadku infrastruktury sportowej. Systemy stałego nawadniania funkcjonują na boiskach, między innymi przy ul. Sportowej w Zakrzewie, natomiast na boisku GKS Dopiewo przy ul. Bukowskiej nawadnianie odbywa się codziennie podczas okresów letnich.

Gospodarka przestrzenna a zapotrzebowanie na wodę

Kluczowym czynnikiem wpływającym na bilans wodny gminy jest intensywna zabudowa terenów dotychczas niezabudowanych. Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, procesy inwestycyjne powinny uwzględniać możliwości infrastruktury technicznej, w tym sieci wodociągowej. Dokumentacja planistyczna, w tym wydawane decyzje o warunkach zabudowy, wymaga weryfikacji dostępności uzbrojenia terenu. W Gminie Dopiewo w 2020 roku wydano 233 decyzje o warunkach zabudowy, a w roku ubiegłym uchwalono 15 planów miejscowych, co przekłada się na konieczność zabezpieczenia zasobów wody dla nowych obszarów inwestycyjnych.

Wykorzystywanie gruntów rolnych i leśnych pod cele budowlane zmienia ich charakterystyczne funkcje w zakresie retencji naturalnej. Powierzchnie nieprzepuszczalne, powstające przy realizacji hal logistycznych i dróg, uniemożliwiają naturalne wsiąkanie wody w grunt. Przykładem inwestycji o dużej skali jest budowa hali logistycznej w Gołuskach na terenie o powierzchni około 11 hektarów. Szacuje się, że 9 hektarów tego obszaru zajmą powierzchnie nieprzepuszczalne, co spowoduje odprowadzenie wody opadowej przez rzekę Wirynkę, zamiast jej naturalnego zasilenia wód gruntowych. Podobne konsekwencje wiążą się z procesem utwardzania dróg osiedlowych przy użyciu materiałów szczelnych, takich jak asfalt lub kostka betonowa. Jako alternatywę dla takich działań wskazuje się wykorzystanie materiałów przepuszczalnych, co w przeszłości zastosowano przy budowie ul. Słonecznej w Palędziu.

Zasoby wody i plany rozwoju infrastruktury wodociągowej

Gmina Dopiewo zaopatrywana jest w wodę pochodzącą z ujęć wód głębinowych zlokalizowanych w miejscowościach Dopiewo, Skórzewo oraz Joanka. Ujęcie zlokalizowane w miejscowości Dąbrówka jest wykorzystywane przez Gminę Tarnowo Podgórne na potrzeby własne. Intensyfikacja poboru wody w obliczu ograniczonych zasobów podziemnych stanowi wyzwanie operacyjne dla podmiotów zarządzających sieciami, czyli ZUK Dopiewo oraz Spółki Wodnej.

Rozwój sieci wodociągowej planowany jest w powiązaniu z uchwalanymi planami zagospodarowania przestrzennego. Obecnie obowiązujące plany obejmują tereny między ul. Bukowską a ul. Młyńską, natomiast w fazie procedowania znajdują się projekty dla obszarów pomiędzy ul. Polną i ul. Leśną oraz w rejonie ul. Więckowskiej i ul. ks. A. Majcherka. W kwestii magistrali wodociągowej prowadzącej z Joanki, dotychczas zakładano jej docelowe wykorzystanie do zaopatrzenia mieszkańców Dopiewca, Dąbrówki, Dąbrowy i Palędzia. Obecnie inwestycja ta została zrealizowana w stronę Dopiewca, gdzie kończy się w rejonie przedszkola Leśna Polana. Dalsze rozszerzenie zasięgu magistrali wodociągowej nie posiada określonego harmonogramu realizacji. Pracy nad rozwiązaniem problemów z ciśnieniem wody towarzyszy dyskusja dotycząca ograniczenia wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz powstrzymania dalszej ekspansji mieszkaniowej na obszarach, które wymagają rozbudowy infrastruktury niezbilansowanej z dostępnością zasobów wody. Aktywność radnych w tym zakresie koncentruje się na propozycjach ograniczeń w korzystaniu z zasobów wodnych przez mieszkańców na cele ogrodnicze oraz analizie wpływu planowanych inwestycji budowlanych na wydajność lokalnych sieci. Podjęte działania mają na celu dostosowanie urbanistyki gminy do realnych możliwości technicznych infrastruktury zaopatrującej mieszkańców w wodę.