Sprawozdanie finansowe komitetów wyborczych — terminy i wymogi (4)

Zasady sporządzania i składania sprawozdań finansowych

Zgodnie z zapisami Kodeksu wyborczego, finansowanie kampanii wyborczej jest jawne. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego odpowiada za sporządzenie i przedłożenie właściwemu organowi wyborczemu sprawozdania o przychodach, wydatkach oraz zobowiązaniach finansowych komitetu. Dokument ten musi zawierać dane o uzyskanych kredytach bankowych, a także warunkach ich uzyskania. Obowiązek ten dotyczy wszystkich komitetów, niezależnie od tego, czy pozyskiwały one środki finansowe, zaciągały zobowiązania czy dokonywały wydatków. Dotyczy to również podmiotów, które uległy rozwiązaniu jeszcze przed dniem wyborów.

Ustawowy termin na przedłożenie sprawozdania finansowego wynosi trzy miesiące od dnia wyborów. Dla komitetów, których kandydaci nie brali udziału w ponownym głosowaniu, termin ten określono na 16 lutego 2015 r. Natomiast w przypadkach, gdy kandydaci uczestniczyli w ponownym głosowaniu, termin ten upływał 2 marca 2015 r. Pełnomocnik finansowy ponosi odpowiedzialność za prawdziwość danych ujętych w sprawozdaniu, które stanowi dokument zbiorczy. Przepisy nie zezwalają na składanie sprawozdań cząstkowych przygotowywanych przez struktury terenowe.

Sprawozdanie powinno być sporządzone zgodnie z wzorami określonymi w rozporządzeniach Ministra Finansów. W przypadku, gdy komitet przedkłada dokumenty Państwowej Komisji Wyborczej, konieczne jest dołączenie opinii oraz raportu przygotowanego przez biegłego rewidenta. Wybór tej osoby dokonywany jest przez PKW spośród kandydatów zgłoszonych przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów. Obowiązek ten nie występuje, jeżeli pełnomocnik finansowy w terminie 30 dni od dnia wyborów zawiadomi PKW o braku przychodów, wydatków i zobowiązań finansowych. Biegły rewident rozpoczyna swoje czynności najpóźniej na 30 dni przed upływem terminu składania sprawozdania.

Dokumentacja dołączana do sprawozdania i jego publikacja

Do sprawozdania finansowego należy załączyć oryginalne dokumenty źródłowe, w szczególności faktury oraz rachunki. W sytuacjach, gdy dany koszt nie został jeszcze uregulowany, dopuszcza się dołączenie uwierzytelnionej kserokopii dokumentu. Niezbędnym elementem jest również kompletna historia rachunku bankowego komitetu. Zbiorcze zestawienie bankowe musi obejmować wszystkie operacje dokonane od dnia otwarcia rachunku do jego zamknięcia. W przypadku wykrycia uchybień w wypełnieniu sprawozdania lub nieczytelności zapisów, organ wyborczy wzywa pełnomocnika finansowego do usunięcia wad.

Państwowa Komisja Wyborcza, zgodnie z art. 143 Kodeksu wyborczego, podaje sprawozdania do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej. Następuje to w terminie 30 dni od dnia złożenia dokumentacji. Następnie dane te są ogłaszane w formie zbiorczej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Dane osobowe zawarte w wykazach nie podlegają publikacji i powinny stanowić osobny załącznik.

Rozliczenie nadwyżki środków finansowych

Po rozliczeniu kampanii komitety wyborcze ustalają, czy wystąpiła nadwyżka pozyskanych środków nad poniesionymi wydatkami. Ostateczna wysokość tej nadwyżki ustalana jest po wydaniu przez organ wyborczy postanowienia o przyjęciu lub odrzuceniu sprawozdania finansowego. W przypadku komitetów wyborczych partii politycznych nadwyżkę przekazuje się na Fundusz Wyborczy danej partii. Natomiast komitety organizacji oraz wyborców są zobowiązane do przekazania nadwyżki na rzecz organizacji pożytku publicznego.

O dokonaniu wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego pełnomocnik finansowy zawiadamia organ wyborczy. Do zawiadomienia dołącza się dane organizacji, w tym nazwę, adres i numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, oraz dowód przelewu. Przekazanie środków powinno nastąpić w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia o przyjęciu sprawozdania albo od uprawomocnienia się orzeczeń związanych ze skargami dotyczącymi finansowania. Procedury te obejmują również przypadki orzeczenia przepadku korzyści majątkowych na rzecz Skarbu Państwa, jeśli zostały one uzyskane z naruszeniem przepisów prawa.

Zakończenie działalności komitetu wyborczego

Regulacje dotyczące finansowania po wyborach określają precyzyjne zasady dla różnych grup komitetów. Komitety, których kandydaci nie brali udziału w ponownym głosowaniu, nie mogły pozyskiwać środków ani zaciągać zobowiązań po dniu 16 listopada 2014 r. Po tej dacie miały jedynie prawo do pokrywania wcześniej zaciągniętych zobowiązań oraz wydatkowania środków na cele związane z zakończeniem działalności i sporządzeniem sprawozdania. Z kolei w przypadku głosowania ponownego, pozyskiwanie środków mogło zostać wznowione dopiero od dnia ogłoszenia informacji o konieczności jego przeprowadzenia. Termin na przekazanie środków na rachunki tych komitetów upływał 30 listopada 2014 r. Limity wpłat oraz wydatków pozostawały niezmienne pomimo udziału w ponownym głosowaniu.