Wymogi kworum przy wyborach sołtysów w Gminie Dopiewo
Mieszkaniec pyta o legalność wyborów sołtysów przeprowadzonych przy niskiej frekwencji. Wójt wyjaśnia, że wymóg kworum został uchylony wyrokiem sądu administracyjnego, w związku z czym wybory są ważne i nie będą powtarzane.
Pytanie (Marcin, 2024-10-01):
Dzień dobry, Czy Rada Gminy zamierza coś zrobić w związku z wyborami sołtysów, które odbyły się wbrew statutom wszystkich sołectw, wymagających 1/10 frekwencji, osiągając coś kolo 2.5%? Czy statuty zostaną zmienione tak aby kworum było realnie osiągalne? Czy wybory zostaną ponownie przeprowadzone, tak aby wyniki były legalne?
Odpowiedź:
Statuty Sołectw Gminy Dopiewo zostały uchwalone na przełomie lat 2017 i 2018.
Znajdowały się w nich zapisy, że „Dla dokonania ważnego wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej wymagana jest obecność co najmniej 1/10 stałych mieszkańców Sołectwa uprawionych do głosowania. W przypadku braku określonej liczby uprawnionych do głosowania mieszkańców Sołectwa, drugie Zebranie, obejmujące ten sam porządek obrad odbywa się w tym samym dniu, po upływie 15 minut od pierwszego terminu Zebrania. Do wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej na drugim Zebraniu, Zebranie jest uprawnione bez względu na liczbę obecnych uprawnionych do głosowania mieszkańców Sołectwa”.
Powyższe zapisy zostały uchylone Wyrokiem sygn. akt Nr IV SA/PO 150/21 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2021 r. w sprawie nadania Statutu Sołectwa Dopiewo, Dąbrówka, Dąbrowa, Dopiewiec, Gołuski, Konarzewo, Palędzie, Skórzewo, Trzcielin, Więckowice, Zakrzewo, który stwierdził, że dopuszczalność wprowadzenia wymogu kworum dla ważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej nie wynika z normującego ten wybór art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że „Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania”.
Nie wynika także z uregulowanych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, zasad prawa wyborczego dotyczących wyborów organów gminy, na których to regulacjach, w zakresie w ustawie nieunormowanym mogą, a nawet powinny być odpowiednio wzorowane zasady i tryb wyboru sołtysa i rady sołeckiej. Wszystko to uprawnia do wniosku, o niedopuszczalności wprowadzenia w statucie wymogu kworum dla ważności wyboru sołtysa oraz członków rady sołeckiej.
W związku z powyższym WSA uchylił zapisy wskazane na wstępie i nie obwiązują już przepisy dotyczące wymaganej frekwencji do przeprowadzenia wyborów organów sołectwa. Nie planujemy ponownego przeprowadzenia wyborów.
Należy dodać, że zgodnie z art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, wyroki sądów administracyjnych są ogłaszane w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Przedmiotowy wyrok został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego w dniu 28 czerwca 2021 r. poz. 5133.
W związku jednak ze zgłaszanymi wątpliwościami, dodatkowo zdecydowałem o opublikowaniu przedmiotowego wyroku na stronie Urzędu Gminy, w biuletynie informacji publicznej w zakładce „jednostki pomocnicze – sołectwa”.