Zebrania wiejskie w Gminie Dopiewo krytykowane za brak demokracji (3)

Przebieg zebrań wiejskich

W Gminie Dopiewo trwa cykl zebrań wiejskich. Do tej pory zostały one przeprowadzone w 6 z 11 sołectw, w tym w Dąbrówce przy ul. ks. A. Majcherka. Podczas spotkań procedowane są projekty nowych statutów sołeckich. Władze samorządowe prowadzą zebrania w oparciu o założenia zawarte w tych projektach, mimo że dokumenty te nie zostały jeszcze oficjalnie przyjęte przez Radę Gminy Dopiewo.

Z dostępnych informacji wynika, że podczas zebrań mieszkańcy głosują nad przyjęciem projektów statutów. W trakcie spotkań realizowane są głównie kwestie organizacyjne, przy ograniczonej wymianie informacji ze strony samorządu. Komunikaty na temat przebiegu zebrań publikowane są na oficjalnych kanałach informacyjnych Gminy, a także w mediach społecznościowych prowadzonych przez lokalnych przedstawicieli samorządu, m.in. PULS Gminy.

Kontrowersje wokół zapisów statutowych

Wnioskodawcy projektów statutów zaproponowali zmiany w procedurach dotyczących funkcjonowania organów sołectwa oraz ich relacji z Wójtem Gminy Dopiewo. Zastrzeżenia budzą zapisy dotyczące sposobu odwoływania sołtysa oraz Rady Sołeckiej. Rozdział V, paragraf 20, punkt 2b projektów wskazuje, że z wnioskiem o odwołanie sołtysa lub rady może wystąpić grupa mieszkańców stanowiąca 1/10 uprawnionych do głosowania w danym sołectwie. Projekt przewiduje ponadto, że z wnioskiem o odwołanie sołtysa lub członka rady może wystąpić również Wójt Gminy Dopiewo.

Wskazuje się na różnice między powyższymi zapisami projektów a przepisami ustawy o referendum lokalnym, które w przypadku referendum w sprawie odwołania organów gminy przewidują inicjatywę grupy co najmniej 15 obywateli, a dopiero po jej zgłoszeniu – wymóg zebrania podpisów 10% mieszkańców. Zwrócono również uwagę na art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który definiuje zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy w sołectwie, a sołtysa jako organ wykonawczy.

Podstawa prawna i dalsze kroki

Analiza projektów nowych statutów sołeckich prowadzona jest w odniesieniu do zapisów ustawy o samorządzie gminnym oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazano m.in. na art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, które określają zadania gminy w zakresie wspierania idei samorządowej oraz tworzenia odpowiednich warunków do rozwoju jednostek pomocniczych. Podnoszona jest kwestia zgodności proponowanych regulacji z prawem, w tym z konstytucyjnymi zasadami dotyczącymi władzy zwierzchniej Narodu oraz braku dyskryminacji w życiu publicznym. Dalsze obrady i głosowania w sprawie statutów zaplanowano w kolejnych sołectwach, w tym w Dopiewie. Obserwacja procesu legislacyjnego na poziomie sołectw odbywa się przy uwzględnieniu standardów funkcjonowania samorządu terytorialnego.