Zastrzeżenia do projektów statutów sołeckich w gminie Dopiewo (5)

Zmiany w organizacji zebrań wiejskich i kompetencjach organów sołeckich

W Gminie Dopiewo trwa proces legislacyjny dotyczący projektów nowych statutów sołeckich, które mają zastąpić dokumenty obowiązujące od 2002 roku. Zgodnie z projektowanymi zapisami, Zebranie Wiejskie ma pozostać organem uchwałodawczym, natomiast sołtys organem wykonawczym. Analiza porównawcza §7 nowego projektu względem dotychczasowych regulacji (§5 i §9 statutu z 2002 r.) wskazuje na zmiany w zakresie kompetencji Zebrania. Dotychczasowa możliwość zajmowania stanowiska w sprawach istotnych dla sołectwa oraz jego mieszkańców została w projekcie sprecyzowana jako prawo do zajmowania stanowiska wyłącznie w sprawach, o które zwróci się organ Gminy. Podobnie w przypadku opiniowania projektów uchwał, nowa treść ogranicza to uprawnienie do sytuacji, w których wniosek wpłynie od Wójta lub Rady Gminy Dopiewo.

W obszarze prawa uchwałodawczego projekt wprowadza zmianę, zgodnie z którą podejmowanie uchwał w sprawach sołectwa odbywa się na wniosek sołtysa. Z dokumentu wynika ponadto usunięcie zapisów przyznających Zebraniu Wiejskiemu uprawnienia do określania zasad korzystania z mienia gminnego, ustalania przeznaczenia składników mienia komunalnego oraz dysponowania środkami finansowymi sołectwa. Zapisy §10 ust. 1 pkt 6 wskazują, że zadaniem sołtysa staje się występowanie do wójta z wnioskami dotyczącymi potrzeb sołectwa i propozycji przeznaczenia środków finansowych, przy uwzględnieniu opinii rady sołeckiej. Z kolei §24 projektu statutu przewiduje, że zarząd mieniem komunalnym przekazanym sołectwu będzie realizowany przez sołtysa.

Procedury, wnioski o odwołanie i dostępność informacji

Projekt nowego statutu modyfikuje zasady wyboru przewodniczącego obrad podczas zebrań wiejskich. O ile dotychczasowe przepisy (§13 ust. 2) pozwalały na wybór przewodniczącego spośród wszystkich uczestników, o tyle projekt (§9 ust. 4) wskazuje, że zebraniu przewodniczy sołtys lub osoba przez niego wyznaczona. Utrata możliwości wskazania innej osoby przez mieszkańców następuje tylko w przypadku braku sołtysa lub wyznaczonej przez niego osoby. W odrębnych paragrafach projektu zawarto zapisy dotyczące trybu odwołania sołtysa lub członków rady sołeckiej. Rozdział V (§20 ust. 2b) określa, że inicjatywa odwołania musi pochodzić od grupy mieszkańców stanowiącej co najmniej 1/10 ogółu uprawnionych do głosowania w danym sołectwie.

Dotyczące tych kwestii statuty zostały udostępnione na oficjalnej stronie internetowej Gminy, w siedzibie Urzędu Gminy Dopiewo oraz bezpośrednio u sołtysów. Pierwsze zebranie wiejskie, na którym omawiano projekty, odbyło się w Sołectwie Gołuski. W kontekście zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi, wskazuje się na konieczność zachowania spójności projektów z zapisami ustawy o samorządzie gminnym, a także z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W toku prac nad dokumentami uwzględniane są wytyczne płynące z opinii organów nadzorczych, w tym Wojewody Wielkopolskiego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, dotyczące roli Rady Gminy w rozpatrywaniu protestów wyborczych. Obecnie trwają ostatnie z zaplanowanych zebrań wiejskich, mających na celu zapoznanie mieszkańców z proponowanymi zmianami statutowymi.